Küretaj əməliyyatı: qadın sağlamlığında rolu və riskləri
Küretaj (uterin küretaj) — uşaqlıq boşluğunun xüsusi tibbi alətlər vasitəsilə təmizlənməsi prosedurudur. Bu əməliyyat ginekologiyada həm diaqnostik, həm də müalicəvi məqsədlərlə geniş istifadə olunur. Müasir tibbdə daha təhlükəsiz və effektiv üsullar tətbiq olunsa da, küretaj hələ də aktual və vacib müdaxilələrdən biri hesab edilir.
Küretaj nədir və hansı hallarda aparılır?
Küretaj zamanı uşaqlığın daxili qişası — endometrium müəyyən alətlərlə çıxarılır və ya təmizlənir. Bu prosedur aşağıdakı hallarda həyata keçirilir:
Diaqnostik məqsədlə
Uzunmüddətli və səbəbi bilinməyən uşaqlıq qanaxmaları
Menstrual dövr pozğunluqları
Endometrium qalınlaşması (hiperplaziya) şübhəsi
Poliplərin və ya digər törəmələrin aşkarlanması
Sonsuzluq səbəblərinin araşdırılması
Bu zaman götürülən toxuma laboratoriyada histoloji müayinəyə göndərilir və dəqiq diaqnoz qoyulur.
Müalicəvi məqsədlə
Spontan düşükdən sonra uşaqlıqda qalan toxumaların çıxarılması
Donmuş (inkişafdan qalmış) hamiləliyin sonlandırılması
Arzuolunmaz hamiləliyin erkən mərhələdə dayandırılması
Uşaqlıq daxilində qan laxtalarının və ya qalıqların təmizlənməsi
Əməliyyatın gedişi
Küretaj qısa müddətli (təxminən 10–20 dəqiqə) cərrahi prosedurdur və adətən stasionar şəraitdə aparılır.
Əsas mərhələlər:
1. Xəstəyə yerli və ya ümumi anesteziya tətbiq olunur
2. Uşaqlıq boynu xüsusi alətlərlə ehtiyatla genişləndirilir
3. Kürət və ya vakuum cihazı ilə uşaqlıq boşluğu təmizlənir
4. Lazım gəldikdə, material analiz üçün götürülür
Bu gün ən çox istifadə olunan üsullardan biri vakuum aspirasiyadır. Bu metod daha az travmatikdir və bərpa müddəti daha qısa olur.
Əməliyyatdan sonrakı dövr
Küretajdan sonra qadın adətən eyni gün evə buraxılır. Lakin orqanizmin bərpası üçün müəyyən müddət tələb olunur.
Normal sayılan hallar:
2–5 gün ərzində yüngül qanaxma və ya ləkələnmə
Qarın alt hissəsində yüngül sancılar
Yüngül halsızlıq
Menstrual dövr adətən 4–6 həftə ərzində bərpa olunur.
Risklər və mümkün fəsadlar
Küretaj ümumilikdə təhlükəsiz prosedur sayılsa da, bəzi hallarda ağırlaşmalar yarana bilər:
Uşaqlıq divarının zədələnməsi (perforasiya)
İnfeksiya və iltihabi proseslər
Həddindən artıq qanaxma
Asherman sindromu (uşaqlıq daxilində yapışıqların əmələ gəlməsi)
Hormonal balansın müvəqqəti pozulması
Risklər əsasən prosedurun düzgün aparılmaması və ya gigiyena qaydalarına əməl edilməməsi ilə artır.
Küretajdan sonra tövsiyələr
Sağalma prosesinin normal getməsi üçün aşağıdakılara əməl etmək vacibdir:
1–2 həftə cinsi əlaqədən uzaq durmaq
Ağır fiziki yüklərdən çəkinmək
Gigiyenik bezlərdən istifadə etmək (tampon yox)
Vanna, sauna və hovuzdan müvəqqəti uzaq durmaq
Həkimin təyin etdiyi dərmanları vaxtında qəbul etmək
Aşağıdakı hallarda dərhal həkimə müraciət edin:
Güclü və uzunmüddətli qanaxma
38°C-dən yüksək hərarət
Kəskin qarın ağrısı
Pis qoxulu ifrazat
Küretaj və gələcək hamiləlik
Əksər hallarda küretaj qadının gələcəkdə hamilə qalmasına mane olmur. Lakin təkrarlanan və ya düzgün aparılmayan prosedurlar uşaqlıqda problemlərə səbəb ola bilər. Buna görə də:
Küretaj yalnız tibbi göstəriş olduqda aparılmalıdır
Təcrübəli həkim seçimi çox vacibdir
Əməliyyatdan sonra bərpa dövrünə ciddi yanaşılmalıdır
Nəticə
Küretaj qadın sağlamlığında mühüm yer tutan tibbi prosedurdur. O, həm diaqnostik dəqiqlik təmin edir, həm də bir çox ginekoloji problemlərin həllində effektiv üsul kimi istifadə olunur. Bununla belə, hər bir cərrahi müdaxilə kimi, riskləri də mövcuddur və yalnız peşəkar tibbi nəzarət altında aparılmalıdır.